Wie is Satan?

Satan (vertaald uit het Hebreeuws, betekend: de tegenstander) is in het Oude Testament een algemene aanduiding voor uiteenlopende tegenstanders en de belichaming van al het kwade. Bij christenen en islamieten wordt Satan de benaming van een enkele persoonlijkheid, ook wel aangeduid als de duivel of lucifer en gezien als een gevallen engel of aardsengel, die door god uit de hemel werd geworpen toen deze tegen God in opstand kwam. Hij is de leider van rebellerende gevallen engelen, die onder zijn aanvoering God verlaten hebben en wordt gezien als de verpersoonlijking van het kwaad. Volgens moslims is hij geen engel maar een djinn (= een bovennatuurlijk onzichtbaar wezen).

Satan is volgens traditionele christenen, joden en moslims nooit gelijkwaardig aan God en zij verwerpen dan ook de gedachte dat er een soort tweestrijd aan de gang is tussen een 'macht van het goede' en een tegengestelde 'macht van het kwade', die even sterk zijn. God heeft volgens hen dus het laatste woord.

In de beeldende Kunst wordt de duivel meestal afgebeeld met een roodkleurige huid, bokkenpoten en horentjes bovenop zijn hoofd. Dit beeld is grotendeels ontleend aan de vrolijke Grieks Romeinse mythologische figuren geïnspireerd op de Frygische bos- en veldgod Pan en zijn schare saters(gepersonifieerde natuurgeesten). De angst voor de "duivel" (in de verschijning als die van Pan) is nog steeds terug te vinden in een woord als paniek. Uiteraard was het associëren van de oude goden met de duivel ook een wijze om de concurrerende 'heidense' godsdiensten zwart te maken.

In de late middeleeuwen was de duivel een veelvoorkomend thema in beeldende kunst en literatuur. heksen werden gezien als mensen die een verbond met de duivel hadden gesloten. Als tegenprestatie verschafte de duivel deze mensen (meestal vrouwen) een bovennatuurlijke kracht, waardoor zij in staat zouden zijn veel kwaad te verrichten. In de 16e en 17e eeuw werden veel mensen, vooral vrouwen, die verdacht werden van hekserij, publiekelijk verbrand. Men meende ook dat heksen bijeenkwamen om op bokken rond te rijden en wilde dansen uit te voeren, de zogenaamde heksensabbat. Bij de heksensabbat zouden de heksen ook seks hebben met de duivel.

andere benamingen voor Satan:

- lucifer: deze term wordt gebruikt om te spreken over Satan voor zijn hemelsval. In de bijbel zelf wordt deze term nooit gebruikt om te duiden op Satan. In 2 Petrus 1:19 wordt met “lucifer” zelfs Jezus bedoeld.

- de duivel